จีนเดินหน้าสู่ความเป็นอิสระทางเทคโนโลยีอีกขั้น เมื่อกลุ่มอุตสาหกรรม Global Computing Consortium (GCC) ประกาศเปิดตัวมาตรฐานเฟิร์มแวร์ใหม่ชื่อว่า UBIOS (Unified Basic Input Output System) ซึ่งถือเป็นมาตรฐานเฟิร์มแวร์ที่พัฒนา “โดยคนจีน เพื่อระบบคอมพิวเตอร์ของจีน” อย่างแท้จริง โดยมีรหัสมาตรฐานอย่างเป็นทางการคือ T/GCC 3007-2025
ก่อนหน้านี้ ประเทศจีนรวมถึงทั้งโลกต่างใช้มาตรฐาน UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) ที่ถูกพัฒนาโดยกลุ่มบริษัทสหรัฐฯ อย่าง Intel และ Microsoft มาอย่างยาวนาน ซึ่งทำให้ระบบคอมพิวเตอร์ทั่วโลกผูกติดอยู่กับโครงสร้างและสิทธิ์การใช้งานจากต่างประเทศ การเปิดตัว UBIOS จึงถือเป็นหมุดหมายสำคัญของจีนในการสร้าง เฟิร์มแวร์ภายในประเทศ (domestic firmware) ที่สมบูรณ์ที่สุดเท่าที่เคยมีมา
เป้าหมายของ UBIOS: ความอิสระทางเทคโนโลยีที่แท้จริง
จีนกำลังเดินหน้ากลยุทธ์ “เทคโนโลยีที่พึ่งพาตนเองได้” (Technological Self-Reliance) เพื่อหลุดพ้นจากการควบคุมทางเทคโนโลยีของประเทศตะวันตก หลังเผชิญกับมาตรการจำกัดการเข้าถึงชิปขั้นสูงและซอฟต์แวร์ระบบในช่วงหลายปีที่ผ่านมา หนึ่งในหัวใจสำคัญของกลยุทธ์นี้ คือการควบคุม “ชั้นเฟิร์มแวร์” ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์ระดับล่างสุดที่เชื่อมระหว่างฮาร์ดแวร์กับระบบปฏิบัติการ
เฟิร์มแวร์อย่าง UEFI นั้นฝังอยู่ในเมนบอร์ดทุกเครื่อง และทำหน้าที่เริ่มต้นระบบตั้งแต่เปิดคอมพิวเตอร์ จีนจึงมองว่า หากส่วนนี้ยังต้องใช้เทคโนโลยีจากต่างชาติ ก็เท่ากับยังไม่สามารถควบคุมระบบได้อย่างเต็มที่ UBIOS จึงถูกออกแบบขึ้นเพื่อสร้างรากฐานใหม่ที่ “ไม่ต้องพึ่งพา Intel หรือ Microsoft” อีกต่อไป
จุดอ่อนของ UEFI ที่ผลักดันให้จีนต้องสร้างระบบใหม่
ตลอดสองทศวรรษที่ผ่านมา UEFI ได้พัฒนาและขยายจาก BIOS รุ่นเก่าให้รองรับฮาร์ดแวร์หลากหลายขึ้น แต่ก็มีข้อจำกัดหลายประการที่จีนมองว่าไม่ตอบโจทย์ยุคใหม่ ได้แก่
- โครงสร้างของ UEFI มีขนาดใหญ่และซับซ้อนมาก (bloated code) ทำให้ปรับแต่งหรือเพิ่มฟีเจอร์ใหม่ได้ยาก
- ระบบภายในของ UEFI ผูกติดกับ x86 และ ACPI ที่ออกแบบโดย Intel และ Microsoft ทำให้การใช้งานบนสถาปัตยกรรมอื่น เช่น ARM, RISC-V หรือ LoongArch ของจีน ทำได้ไม่สมบูรณ์
- การพัฒนาเฟิร์มแวร์แบบรวมศูนย์โดยองค์กรต่างชาติ ทำให้ประเทศอื่นไม่มีสิทธิ์ควบคุมทิศทางของมาตรฐาน
ดังนั้น UBIOS จึงเกิดขึ้นเพื่อ “เริ่มใหม่จากศูนย์” และออกแบบให้ยืดหยุ่นต่ออนาคตของฮาร์ดแวร์และชิปยุคใหม่โดยเฉพาะ
UBIOS คืออะไร และต่างจาก UEFI อย่างไร
UBIOS ย่อมาจาก Unified Basic Input Output System เป็นสถาปัตยกรรมเฟิร์มแวร์แบบใหม่ที่ออกแบบและพัฒนาโดยทีมวิศวกรจีน ภายใต้การกำกับของ GCC โดยมีบริษัทและสถาบันชั้นนำของประเทศร่วมพัฒนา รวมถึง Huawei Technologies, China Electronics Standardization Institute และ Nanjing BAIAO
คุณสมบัติหลักของ UBIOS
- พัฒนาใหม่ทั้งหมด ไม่ได้ต่อยอดจาก UEFI
- รองรับการประมวลผลแบบ heterogeneous computing (หลายสถาปัตยกรรม CPU, GPU หรือ SoC ทำงานร่วมกัน)
- ทำงานร่วมกับสถาปัตยกรรม x86, ARM, RISC-V และ LoongArch ได้อย่างเท่าเทียม
- ออกแบบเชิงโมดูลาร์ (modular design) เพื่อให้ขยายหรือตัดส่วนการทำงานได้ง่าย
- รองรับสภาพแวดล้อมแบบกระจาย (distributed architecture) และการจัดการ hardware แบบรวมศูนย์
- มีความสามารถในการปรับขนาด (scalable) เพื่อรองรับชิปยุคใหม่ในอนาคต เช่น chiplet และ multi-core ระดับสูง
กล่าวได้ว่า UBIOS ไม่ได้เป็นเพียง “ทางเลือกแทน UEFI” แต่เป็น เฟรมเวิร์กเฟิร์มแวร์ยุคใหม่ ที่ออกแบบให้รองรับโลกคอมพิวเตอร์ที่กำลังเข้าสู่ยุค AI และ heterogeneous อย่างเต็มตัว
ใครอยู่เบื้องหลังมาตรฐานใหม่นี้
เอกสารมาตรฐาน UBIOS หรือ T/GCC 3007-2025 ถูกจัดทำขึ้นโดยคณะกรรมการร่างของ GCC ซึ่งประกอบด้วย 13 องค์กรเทคโนโลยีและสถาบันวิจัยของจีน เช่น
- Huawei Technologies
- China Electronics Standardization Institute (CE SI)
- Nanjing BAIAO Information Technology
- รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐานและความมั่นคงไซเบอร์ของจีน
การรวมตัวของภาคอุตสาหกรรมระดับนี้สะท้อนว่าจีนมอง UBIOS ไม่ใช่โครงการเชิงทดลอง แต่เป็น รากฐานสำคัญของระบบคอมพิวเตอร์แห่งชาติ ที่จะถูกผลักดันในภาครัฐและอุตสาหกรรมหลักในระยะยาว
ผลกระทบที่คาดว่าจะเกิดขึ้น
ต่ออุตสาหกรรมภายในประเทศจีน
UBIOS จะกลายเป็นหัวใจสำคัญของระบบ PC และ server ที่ผลิตในประเทศ โดยเฉพาะในโครงการภาครัฐและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น ระบบคลาวด์ระดับประเทศ ศูนย์ข้อมูล และอุปกรณ์ IoT ภายในประเทศ ซึ่งทั้งหมดจะสามารถควบคุมได้โดยไม่ต้องอิงใบอนุญาตหรือเทคโนโลยีจากต่างชาติอีกต่อไป
ต่อผู้ผลิตฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์
ผู้ผลิตเมนบอร์ด ชิปเซ็ต และระบบปฏิบัติการในจีน อาจต้องเริ่มออกแบบผลิตภัณฑ์ให้รองรับ UBIOS ควบคู่ไปกับ UEFI ซึ่งจะเป็นการสร้างระบบนิเวศเฟิร์มแวร์แบบใหม่ขึ้นมาอย่างเป็นทางการ
ต่อโลกตะวันตกและตลาดโลก
แม้ UBIOS อาจยังไม่สามารถแทนที่ UEFI ในตลาดโลกได้ในระยะสั้น แต่การที่จีนมีมาตรฐานของตัวเอง ย่อมเพิ่มอิทธิพลทางเทคโนโลยีและลดแรงกดดันจากข้อจำกัดด้านลิขสิทธิ์และการส่งออกชิปในอนาคต
ความท้าทายที่ต้องเผชิญ
การสร้างมาตรฐานเฟิร์มแวร์ใหม่จากศูนย์ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะ UEFI ฝังรากลึกในทุกระบบ ทั้งใน PC เซิร์ฟเวอร์ และอุปกรณ์ embedded ทั่วโลก UBIOS จึงต้องพิสูจน์ว่าเสถียร ปลอดภัย และเข้ากันได้กับระบบปฏิบัติการยอดนิยมอย่าง Windows หรือ Linux ได้ดีพอ
อีกทั้งการสร้างระบบนิเวศใหม่ต้องใช้เวลา ทั้งด้านเครื่องมือพัฒนา เอกสาร SDK และการสนับสนุนจากผู้ผลิต OEM แต่หากจีนสามารถผลักดันให้ UBIOS กลายเป็นมาตรฐานระดับประเทศได้สำเร็จ ก็อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนดุลอำนาจในตลาดเฟิร์มแวร์ระดับโลก
สรุป: ก้าวสำคัญของจีนสู่ความอิสระด้านเฟิร์มแวร์
UBIOS ไม่ใช่เพียงโครงการเชิงเทคนิค แต่เป็น สัญลักษณ์ของความมุ่งมั่นของจีน ในการสร้างระบบเทคโนโลยีที่เป็นอิสระจากต่างชาติอย่างแท้จริง จากเดิมที่ต้องพึ่งพา UEFI และบริษัทอเมริกัน ตอนนี้จีนได้วางรากฐานเฟิร์มแวร์ที่ออกแบบเองเต็มรูปแบบ
แม้ยังต้องใช้เวลาในการสร้างความเชื่อมั่นและระบบนิเวศให้เต็มรูปแบบ แต่ UBIOS ก็ถือเป็น “จุดเริ่มต้นของยุคใหม่” ที่จีนจะสามารถควบคุมและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของตนได้อย่างเต็มที่ — ตั้งแต่ระดับชิป ไปจนถึงระบบปฏิบัติการในอนาคต
ที่มา: wccftech
