สำหรับใครที่ต้องการคอมพิวเตอร์สำหรับใช้เล่นเกมซักเครื่อง ในปัจจุบันต้องบอกว่าทางเลือกมีค่อนข้างหลากหลายกว่าเมื่อก่อนมากทีเดียว เพราะนอกจากจะมีเกมมิ่งโน้ตบุ๊กที่ครองตลาดมาอย่างยาวนานแล้ว กลุ่มคอมพิวเตอร์เดสก์ท็อปหรือที่เรียกกันติดปากสั้น ๆ ว่าพีซี ก็มีการพัฒนาให้มีรุ่นที่ขนาดกะทัดรัดเป็นสายเครื่อง ITX หรือมินิพีซี หรืออีกสายที่เริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นก็คือกลุ่มเครื่อง handheld ที่จะมีลักษณะคล้ายเครื่องเกม Nintendo Switch แต่ภายในก็คือคอมพิวเตอร์เครื่องหนึ่ง ซึ่งนอกจากจะเล่นเกม ยังสามารถนำมาใช้ทำงานปกติได้ด้วย ทำให้ได้รับความนิยมขึ้นมาก โดยเฉพาะกับผู้ที่ต้องพกพาคอมที่เล่นเกมได้ในระดับหนึ่งไปนอกสถานที่บ่อย ๆ ซึ่งหัวใจที่ทำให้เกิดเครื่อง handheld ขึ้นมาได้ก็คือชิปประมวลผล AMD Ryzen Z Series ที่เข้ามาบุกเบิกในตลาดนี้ และจุดกระแสเครื่องเกมพีซีพกพาขึ้นมา
สาเหตุที่ทำให้ AMD สามารถเปิดตลาดใหม่นี้ขึ้นมาได้ ก็คงต้องบอกว่าเป็นเพราะเทคโนโลยี GPU ออนชิปหรือที่เรียกกันว่า iGPU ใน APU ของ AMD เองที่มีการพัฒนาอย่างเห็นได้ชัดนับตั้งแต่ช่วงไม่กี่ปีหลังมานี้ ดังที่เราจะได้เห็นว่า iGPU ของ AMD หลายรุ่นสามารถเล่นเกมระดับ AAA ได้โดยไม่ต้องใช้การ์ดจอแยก ด้วยทั้งสมรรถนะของสถาปัตยกรรม RDNA เอง และเทคโนโลยีช่วยต่าง ๆ อาทิ AFMF, FSR, Anti-Lag เป็นต้น และที่สำคัญเลยคือมีค่าประสิทธิภาพต่อวัตต์ไฟที่ใช้ที่ดี มีค่า TDP ต่ำ ทำให้ผู้ผลิตเครื่องเกมพกพามั่นใจที่จะเลือกใช้ชิป AMD Ryzen Z Series ในเครื่องเกมพกพาของตน
ผลที่ออกมา แม้ว่าเครื่องพกพาเหล่านี้จะไม่ได้มีความแรงระดับสุดยอด หรือสามารถแสดงกราฟิกรายละเอียดสูงเท่ากับการ์ดจอแยก ซึ่งก็เนื่องมาจากข้อจำกัดข้อใหญ่คือเรื่องการใช้พลังงานและระดับความร้อนที่ต้องควบคุมให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม แต่ก็เพียงพอสำหรับการเล่นเกมทั่วไปบนหน้าจอขนาด 7”-9” ได้ประมาณ 1-2 ชั่วโมง รวมถึงยังสามารถเล่นเกมระดับ AAA ได้เพลิน ๆ แบบที่ลดระดับกราฟิกลงมาหน่อย ซึ่งเมื่อมองว่าตัวชิปนั้นกินไฟสูงสุดแค่ราว 35W เท่านั้น ก็ต้องบอกว่ายอดเยี่ยมมากทีเดียว เมื่อเทียบกับผลที่ได้
ทีนี้ถ้าหากใครกำลังเล็ง ๆ จะซื้อเครื่องเกมพีซีพกพาซักเครื่อง ในตอนนี้ก็ต้องบอกว่าตัวเลือกเครื่องที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z Series ดูจะมีให้เลือกหลากหลายกว่าคู่แข่งอย่างเห็นได้ชัด ในบทความนี้เราจะมาดูกันครับว่า 3 เหตุผลที่ทำให้เครื่องเกมพกพากลุ่มนี้น่าซื้อจะมีประเด็นไหนบ้าง
1) ประสิทธิภาพจากจำนวนคอร์และเธรดที่สูง
ในการพัฒนาเทคโนโลยีของ CPU นับตั้งแต่อดีตก่อนจะมาถึงยุคที่มีหลายคอร์ ผู้ผลิตต่างก็ใช้การแบ่งส่วนประมวลผลเป็น 2 เธรดย่อย เพื่อจำลองให้เสมือนว่ามี 2 คอร์แบ่งกันทำงาน พอมาจนถึงยุคที่ชิปมีหลายคอร์ เทคโนโลยีการแบ่งเธรดก็ยังคงตามมาอยู่ ทำให้โดยหลัก ๆ แล้วจำนวนเธรดใน CPU จะเท่ากับจำนวนคอร์คูณสองเข้าไป เนื่องจากแต่ละคอร์จะมีเธรดภายในอยู่ 2 เธรด เช่นถ้าชิปมี 4 คอร์ ก็มักจะมี 8 เธรดเสมอ ซึ่งฝั่งผู้พัฒนาซอฟต์แวร์และเกมก็มีการปรับตัวให้ซอฟต์แวร์ของตนสามารถรีดประสิทธิภาพจากการที่ CPU มีเธรดจำนวนมากมาได้เป็นเวลานานแล้ว ซึ่งฝั่งของ AMD Ryzen Z Series เองก็ยังคงใช้การวางจำนวนคอร์และเธรดในแบบเดิมอยู่ ไม่ว่าจะเป็นชิปรุ่นท็อปรุ่นล่าสุดในท้องตลาดอย่าง AMD Ryzen Z2 Extreme ที่แม้จะเป็นการใช้คอร์ Zen 5 และ Zen 5c ผสมกัน แต่ว่าในแต่ละคอร์ก็ยังคงมีการแบ่งเป็น 2 เธรดเช่นเดิม แตกต่างกันที่ขนาดคอร์และสมรรถนะที่ Zen 5c จะลดหลั่นลงมาเล็กน้อย แต่ยังสามารถประมวลผลได้แทบไม่ต่างกัน เนื่องจากมีชุดคำสั่งเหมือนกันอยู่ หรือจะเป็นชิปรุ่นเล็กอย่าง AMD Ryzen Z2 Go ที่อยู่ใน Lenovo Legion Go S ซึ่งใช้สถาปัตยกรรมคอร์ Zen 3+ ก็ยังคงให้มา 4 คอร์ 8 เธรดอยู่
ข้อได้เปรียบของการที่มีจำนวนเธรดเยอะก็จะเห็นได้ชัดในเรื่องการทำงานแบบมัลติทาสก์ ที่ต้องมีการเปิดหลายโปรแกรมทำงานไปพร้อมกัน มีโปรแกรมที่ทำงานเบื้องหลัง ไปจนถึงงานเรนเดอร์ งานเข้ารหัสวิดีโอ เพราะระบบปฏิบัติการจะสามารถแบ่งงานประมวลผลไปให้เธรดต่าง ๆ ได้สะดวก เนื่องจากทุกคอร์ของชิป AMD จะมีชุดคำสั่งเหมือนกัน สามารถทำงานได้เหมือนกัน จึงแทบไม่จำเป็นต้องคอยแยกว่างานแบบนี้ต้องไปยังคอร์แบบ A เท่านั้น เนื่องจากคอร์แบบ B ไม่มีชุดคำสั่ง หรือบางทีเป็นชิปที่ไม่มีการแบ่งเธรดย่อย ก็กลายเป็นว่าบางทีงานใหญ่ก็อาจต้องต่อคิวรอคอร์ประมวลผลงานเล็กที่เข้าคิวมาก่อน ซึ่งอาจส่งผลถึงประสิทธิภาพโดยรวมของระบบได้อยู่เหมือนกัน
ซึ่งสำหรับเครื่องเกมพกพา แม้ว่าจะดูเหมือนการทำงานอาจไม่ซับซ้อน การใช้งานหลักดูจะเป็นด้านการเล่นเกม แต่ที่จริงแล้วตัวระบบมีการทำงานเบื้องหลังที่เยอะกว่าที่คิด เพราะนอกจากจะต้องรันเกมที่ต้องการพลังประมวลผลของส่วน CPU และ iGPU มากอยู่แล้ว ในเบื้องหลังก็ยังต้องมีโปรแกรมอื่นทำงานเสริมอยู่อีก เช่น launcher และระบบของผู้ผลิตเพื่อให้สามารถใช้งานปุ่มกด ปุ่มลัด ฟีเจอร์เสริมพิเศษสำหรับการเล่นเกมที่ผู้ผลิตออกแบบมา หรืออาจจะมีการเรียกใช้โปรแกรมเสริมการเล่นเกมอย่างโปรแกรมเป็ดเหลือง (Lossless Scaling) เพื่อช่วยเพิ่มเฟรมเรตในเกม ยังไม่รวมถึงโปรแกรมและเซอร์วิสต่าง ๆ ของ Windows 11 เอง หรือแม้จะล้างเครื่องลง Linux อย่างพวก Bazzite หรือ SteamOS แน่นอนว่าระบบปฏิบัติการเหล่านี้ก็จะมีเซอร์วิสที่ทำงานเบื้องหลังเช่นกัน หนักสุดก็คือชุดคำสั่งที่ใช้แปลงโค้ดเกมให้สามารถทำงานร่วมกับ OS เองได้ ทำให้การที่ชิปมีคอร์และเธรดเยอะ ๆ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในด้านนี้ได้อย่างเห็นได้ชัด
2) ความเข้ากันได้กับเกมและซอฟต์แวร์อื่น ๆ
ด้วยความที่ AMD เป็นผู้บุกเบิกตลาดชิปประมวลผลสำหรับเครื่องเกมพีซีพกพา เริ่มจาก AMD Ryzen Z1 และ Z1 Extreme รวมถึงเจ้าของแพลตฟอร์มคลังเกมรายใหญ่อย่าง Steam เองก็ยังทำเครื่องเกมพกพากลุ่มนี้อย่าง Steam Deck ออกมาเองด้วย ทำให้ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์และบริษัทผู้พัฒนาเกมต่างก็มีแนวโน้มที่จะช่วยออกแพตช์ ออกแบบตัวเกมให้สามารถเล่นบนเครื่อง handheld ที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z Series เร็วกว่าคู่แข่งที่เข้ามาในตลาดทีหลัง และมีส่วนแบ่งในตลาดที่น้อยกว่า แม้ว่าคู่แข่งจะมีการพัฒนาชิปให้มีประสิทธิภาพในการเล่นเกมที่ใกล้เคียงขึ้นมากแล้วก็ตาม แต่ก็จะมีบางเกมที่เล่นบนเครื่อง AMD ได้ดีกว่าอย่างชัดเจน เช่น Monster Hunter Wilds ที่ในขณะนี้ฝั่งของเครื่องเกมพกพาที่ใช้ชิป AMD จะทำเฟรมเรตได้สูงกว่าแบบเห็นได้ชัดมาก ๆ
ด้านของเทคโนโลยีเสริมพลังกราฟิกก็เป็นอีกประเด็นที่น่าสนใจ เนื่องจาก AMD เป็นผู้พัฒนาเทคโนโลยีอัปสเกลภาพอย่าง AMD FidelityFX Super Resolution หรือที่รู้จักกันในตัวย่อว่า FSR ซึ่งมีจุดเด่นคือเป็นระบบเปิด สามารถทำงานได้กับชิปการ์ดจอจากทุกค่ายทุกแบรนด์ และทางผู้พัฒนาเกมก็มักหยิบ FSR ไปใส่ในเกมของตนเองให้ผู้ใช้งานเลือกใช้เทคโนโลยีอัปสเกลได้ตามต้องการ ซึ่งแน่นอนว่าการใช้เครื่องเกมพกพาที่ใช้ชิป AMD เอง ก็ย่อมจะสามารถทำงานร่วมกับเทคโนโลยี FSR ได้ดีกว่า จึงน่าจะทำให้เป็นข้อได้เปรียบกว่าการใช้ชิปจากค่ายคู่แข่งในการเล่นเกม แม้ว่าอีกฝั่งจากมีเทคโนโลยีอัปสเกลภาพของตนเองก็ตาม แต่ก็ยังอยู่ในระดับที่กำลังขยายฐานจำนวนเกมให้กว้างขึ้น และคงปฏิเสธไม่ได้ว่าในขณะนี้เกมที่มี FSR ให้เลือกใช้นั้นมีจำนวนมากกว่าอย่างเห็นได้ชัด จึงน่าจะทำให้เครื่องเกมพกพาที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z Series ดูน่าเล่นกว่า
ซอฟต์แวร์อีกกลุ่มที่มีรายงานว่าสามารถทำงานร่วมกับเครื่องเกมพกพาที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z Series ได้ดีกว่า ก็คือเรื่องของอีมูเลเตอร์สำหรับเล่นเกมจากเครื่องเกมต่าง ๆ ที่มีบางตัวจะสามารถเล่นเกมได้ดีกว่าเครื่องที่ใช้ชิปจากคู่แข่งอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งตรงนี้หากใครสนใจก็สามารถลองค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมในอินเตอร์เน็ตได้เลย แหล่งหลัก ๆ ก็อาจจะเป็นตาม Reddit ที่มีการพูดคุยกันอย่างหลากหลาย และมีการอัปเดตสถานะต่าง ๆ อยู่เสมอ
3) สามารถติดตั้ง OS อื่น ๆ ได้ง่ายกว่า
และอีกข้อได้เปรียบในด้านนี้ของเครื่องที่ใช้ชิป AMD ก็คือตัวเลือกของระบบปฏิบัติการที่ดูจะยังเปิดกว้างกว่า เพราะในปัจจุบันผู้ใช้สามารถเลือกที่จะฟอร์แมต SSD ที่ติดตั้ง Windows 11 ไปลง OS อื่น หรือจะใช้แบบ Dual OS ก็ได้เช่นกัน สำหรับ OS ที่ได้รับความนิยมในขณะนี้ก็จะมี Bazzite OS ซึ่งเป็นหนึ่งในดิสโทรของสาย Linux ที่ได้รับการออกแบบมาเพื่อการเล่นเกม ด้วยการใส่ส่วนเสริมให้เหมาะกับการเล่นเกมมากขึ้น มีลันเชอร์ที่ช่วยทำให้สามารถรวบรวมเกมในแพลตฟอร์มต่าง ๆ ขึ้นมาเป็นคลังให้เข้าถึงได้ง่าย รองรับการใช้งานร่วมกับฮาร์ดแวร์เสริมได้เป็นวงกว้าง และที่สำคัญคือสามารถติดตั้งได้ง่าย มีการแนะนำขั้นตอนการติดตั้งอย่างละเอียดที่สามารถหาได้ง่าย สามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมจากในกลุ่มของผู้ใช้เครื่องรุ่นต่าง ๆ ได้สะดวก อย่างพวกเครื่องที่วางจำหน่ายในไทยอย่างเป็นทางการก็รองรับการติดตั้งได้แทบทั้งนั้น อาทิ Lenovo Legion Go, ASUS ROG Ally, MSI Claw A8, OneXPlayer X1 เป็นต้น ส่วนถ้าเป็นเครื่องที่ใช้ชิปของคู่แข่ง ตามจริงแล้วก็สามารถติดตั้งได้เช่นกัน แต่จะทำงานได้ไม่สมบูรณ์เท่า แถมอาจได้ประสิทธิภาพต่ำลงกว่าเดิมอีกต่างหาก ซึ่งขัดกับจุดเด่นของ Bazzite OS เองที่มีการทดสอบแล้วพบว่าหลาย ๆ เกมสามารถทำเฟรมเรตได้ดีกว่า มีการจัดการพลังงานที่ดีกว่า
ส่วนอีกสายที่น่าสนใจมากก็คือการฟอร์แมตไปติดตั้ง SteamOS ที่ Steam พัฒนาเองและมีการปรับจูนให้เข้ากับเครื่องบางรุ่นด้วย อย่างในขณะนี้ก็จะมีเพียง Lenovo Legion Go S เท่านั้นที่ Steam ให้การรับรองว่าสามารถใช้งานได้อย่างเป็นทางการ ส่วนเครื่องรุ่นอื่นอย่าง Lenovo Legion Go, ASUS ROG Ally/Ally X จะยังคงเป็นเวอร์ชัน beta ที่อยู่ในระหว่างการทดสอบอยู่ และหลัก ๆ แล้วทาง Steam ก็น่าจะเน้นการพัฒนาให้สามารถใช้งานได้กับเครื่องรุ่นที่ใช้ชิป AMD ก่อนเป็นหลักด้วย จึงทำให้การเลือกซื้อเครื่องเกมพกพาที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z Series ดูจะเป็นทางเลือกที่น่าสนใจกว่า สำหรับผู้ที่ต้องการประสิทธิภาพในการเล่นเกมจริง ๆ
สรุป 3 สาเหตุที่ทำให้เครื่องเกมพกพา AMD Ryzen Z Series น่าใช้งานกว่า
หลัก ๆ แล้วก็จะมาจากการที่ AMD เป็นผู้บุกเบิกตลาดนี้มาก่อน ทำให้มีการสนับสนุนจากนักพัฒนาและผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ที่กว้างกว่า ส่งผลให้สามารถรีดประสิทธิภาพในการเล่นเกม และการทำงานแบบมัลติทาสก์ได้ดีกว่า อีกจุดหนึ่งก็คือเทคโนโลยีกราฟิกของ AMD ที่เรียกว่าเป็นผู้นำของตลาด iGPU ในขณะนี้เลยก็ว่าได้ และยังมีเทคโนโลยีเสริมเพื่อช่วยในการเพิ่มเฟรมเรต อัปสเกลภาพได้อีก ทำให้เครื่องเกมพกพาที่ใช้ชิป AMD ดูจะเป็นทางเลือกที่คุ้มค่ากว่าสำหรับผู้ที่ต้องการประสิทธิภาพด้านการเล่นเกมแบบเน้น ๆ
ซึ่งในตอนนี้รุ่นที่มีวางขายอย่างเป็นทางการในไทย สามารถหาซื้อได้ก็เช่น
- Lenovo Legion Go รุ่นแรกที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z1 Extreme (อาจจะหายากหน่อยหรือเป็นเครื่องมือสอง)
- Lenovo Legion Go S ที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z2 Go
- ASUS ROG Ally และ Ally X ที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z1 Extreme
- MSI Claw A8 ที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z2 Extreme
และคาดว่าในเร็ว ๆ นี้ก็จะมีรุ่นใหม่เข้ามาเสริมทัพอีก ได้แก่
- Lenovo Legion Go 2 ที่ใช้ชิป AMD Ryzen Z2 Extreme
- ASUS ROG Xbox Ally ชิป AMD Ryzen Z2 A
- ASUS ROG Xbox Ally X ชิป AMD Ryzen AI Z2 Extreme
ทั้งนี้ก็คงต้องรอดูกันอีกทีว่าแต่ละแบรนด์จะนำเข้ามาวางจำหน่ายเท่าไหร่ ราคาเท่าไหร่บ้าง ส่วนถ้าต้องการดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับชิปประมวลผลซีรีส์ AMD Ryzen Z สามารถเข้าไปดูได้จากหน้าเว็บไซต์ของ AMD ได้เลย
